Tiếng Nhật Cơ Bản Tiếng Nhật Cơ Bản
Nếu sống ở Nhật một thời gian, bạn sẽ sớm nhận ra một điều khá thú vị: người Nhật nói “sumimasen” gần như ở khắp mọi nơi – trong siêu thị, trên tàu điện, ở nhà hàng hay tại nơi làm việc.
Ban đầu, rất nhiều người nước ngoài cảm thấy khó hiểu. Trong các nền văn hóa phương Tây, khi nói “sorry” thường chỉ có một ý nghĩa: tôi đã làm sai và tôi xin lỗi. Nhưng tại Nhật Bản, từ thường được dịch là “xin lỗi” – sumimasen – lại mang nhiều sắc thái hơn thế. Đôi khi nó thậm chí không phải là lời xin lỗi, mà lại giống như một lời cảm ơn.
Hãy tưởng tượng ai đó giữ cửa giúp bạn. Ở nhiều quốc gia, bạn sẽ nói “thank you”. Nhưng ở Nhật, rất nhiều người sẽ nói “sumimasen”. Ý nghĩa thật sự gần giống với: “Cảm ơn bạn, và cũng xin lỗi vì đã làm phiền bạn một chút.”
Điều này xuất phát từ cách suy nghĩ xã hội rất đặc trưng của người Nhật: họ luôn cố gắng không làm phiền người khác. Vì vậy, ngay cả khi nhận được một sự giúp đỡ nhỏ, nhiều người vẫn cảm thấy mình đã làm người kia mất công. Lúc đó, lòng biết ơn và lời xin lỗi hòa vào nhau.
Một tình huống quen thuộc khác là khi muốn thu hút sự chú ý. Trong nhà hàng, nếu muốn gọi phục vụ, người Nhật thường nói: “Sumimasen!” Nhưng họ không xin lỗi – họ chỉ đang nói kiểu như: “Cho tôi hỏi một chút.”
Trên tàu điện, nếu ai đó vô tình va nhẹ vào bạn, họ cũng sẽ nói sumimasen. Lúc này nó đúng là một lời xin lỗi, nhưng đồng thời cũng giống như một “chất bôi trơn xã hội”, giúp tình huống trở nên nhẹ nhàng và tránh sự khó chịu.
Thậm chí có những lúc người Nhật nói sumimasen dù họ hoàn toàn không có lỗi. Ví dụ, nếu bạn hỏi nhân viên cửa hàng vị trí một món đồ mà họ không tìm thấy, họ có thể cúi đầu nói: “Sumimasen.” Không phải vì họ làm sai điều gì, mà vì họ không thể đáp ứng kỳ vọng của bạn.
Đối với nhiều người nước ngoài, điều này đôi khi gây bối rối. Trong những nền văn hóa giao tiếp trực tiếp hơn, việc xin lỗi quá nhiều có thể khiến lời xin lỗi trở nên “trống rỗng”. Nhưng tại Nhật Bản, lời xin lỗi không chỉ nói về trách nhiệm – nó còn là cách thừa nhận tình huống và giữ gìn sự hòa hợp giữa mọi người.
Khi hiểu được điều này, bạn sẽ bắt đầu thấy rằng rất nhiều tương tác nhỏ trong cuộc sống ở Nhật trở nên dễ hiểu hơn. Và có lẽ, “sumimasen” không chỉ là một lời xin lỗi – mà còn là một phần rất đặc trưng của văn hóa lịch sự nơi đây.
Xem thêm bài:
Tổng hợp cách nói xin lỗi trong tiếng Nhật
Cách xin lỗi trong tiếng Nhật giao tiếp kinh doanh Business
